Jeśli masz mózg wielkości tic-taca i lubisz głupio chichotać, pooglądaj sobie, bo mógłbyś robić coś gorszego.

     AND NOW...
     FILMOTEKA
Oryginalny pirat
 
 

YELLOWBEARD

"ŻÓŁTOBRODY"
YELLOWBEARD (1983)

REŻYSERIA
Mel Damski

SCENARIUSZ
Graham Chapman
Peter Cook
Bernard McKenna
David Sherlock (niekredytowany)

MUZYKA
John Morris

ZDJĘCIA
Gerry Fisher, B.S.C

SCENOGRAFIA
Joseph R. Jennings

MONTAŻ
William Reynolds

DYREKTOR ATRYSTYCZNY
Jack Shampan

DEKORACJE
Tim Hutchinson
Peter James
Teresa Pecanins

KOSTIUMY
Gilly Hebden
Stephen Miles

CASTING
Michael McLean

PRODUCENT WYKONAWCZY
John Daly

PRODUCENT
Carter DeHaven

OBSADA
Kapitan Żółtobrody GRAHAM CHAPMAN
Harvey "Ślepy" Pew JOHN CLEESE
Komandor Clement ERIC IDLE
Bosman Moon PETER BOYLE
El Segundo CHEECH MARIN
El Nebuloso TOMMY CHONG
Lord Lambourn PETER COOK
Gilbert MARTY FELDMAN
Dan MARTIN HEWITT
Dr Gilpin MICHAEL HORDERN
Betty MADELINE KAHN
Kapitan Hughes JAMES MASON
Pan Crisp i Verdugo KENNETH MARS
Flunkie SPIKE MILLIGAN
Triola STACY NELKIN
Askey BERNARD McKENNA
Mansel NIGEL PLANER


PRODUKCJA
Hemdale Films / Orion Pictures
Wielka Brytania - 1983

Czas projekcji - 96 minut


John Goldstone o "Żółtobrodym"

    "W Żółtobrodym mamy oczywiście Johna i Grahama; związki z Pythonem są oczywiste. Ale nie jest to dobry film, rzecz całkowicie chybiona. Pod wieloma względami film odzwierciedla losy Grahama, jego wyboistą karierę i rozchwianą osobowość. Graham był uroczym, przemiłym człowiekiem, ale żeby stworzyć to, co stworzył, potrzebował wsparcia otoczenia (zwłaszcza Johna). Miał pewne natchnione pomysły, ale trzeba je było w pewnym sensie okiełznać, nadać im kształt."

David Morgan "Monty Python Speaks!"
("Tako rzecze Monty Python")
Wydanie I, Ok.no Warszawa 2003
Tłumaczenie Zbigniew Batko

Żółtobrody pirat

   W 1982 roku Graham Chapman z grupy Monty Pythona podjął się realizacji własnego filmu, który połączyć miał ze sobą różne style komediowe reprezentowane przez najbardziej znanych angielskich i amerykańskich komików lat 60-tych i 70-tych.
   Rok 1687. Pirat zwany Żółtobrodym (Graham Chapman) wraz z bosmanem Moonem (Peter Boyle) napadają na hiszpański galeon dowodzony przez wysłannika hiszpańskiego kościoła El Nebuloso (Tommy Chong). Skarby Hiszpanów zostają zrabowane i ukryte przez kapitana Żółtobrodego na niewielkiej wyspie na Karaibach. 20 lat później Żółtobrody przebywa w więzieniu Jej Królewskiej Mości w Anglii, przez cały czas utrzymując w najgłębszej tajemnicy miejsce ukrycia skarbu, na którym swe ręce położyć chce zarówno Komandor Clement (Eric Idle) z brytyjskiej floty wojennej, jak i dawny wspólnik Żółtobrodego - bosman Moon. Kiedy Żółtobrody dowiaduje się, że jego mający wkrótce dobiec końca wyrok zostaje przedłużony o następne 140 lat, postanawia uciec z królewskiego więzienia i odszukać ukryty przez siebie skarb El Nebuloso. Rzecz w tym, że mapa wyspy, na której został ukryty skarb, spłonęła w pożarze, zaś jej jedyna kopia została wytatuowana na głowie 20-letniego Dana (prawdopodobnie syna Żółtobrodego) wkrótce po jego urodzeniu...
Film "Żółtobrody" stanowi parodię filmów o piratach ze szczególnym uwzględnieniem "Wyspy skarbów", z której zapożyczona została postać znana jako "Ślepy" Pew. Nie jest to niestety jedna z lepszych komedii z indywidualnego dorobku Pythonów. Właściwie najlepszy jest segment, którego akcja rozgrywa się w Anglii i szkoda, że dalszy ciąg filmu nie dotrzymuje mu kroku. Mimo to, komedia jest warta polecenia ze względu na świetną grę aktorską takich komików jak Marty Feldman w roli Gilberta, Graham Chapman w roli Żółtobrodego czy John Cleese niesamowicie odgrywający rolę "Ślepego" Pew (według mnie obok roli Basila Fawlty jedna z lepszych ról Cleese'a). Twórcy filmu zgromadzili na planie śmietankę ówczesnych angielskich i amerykańskich aktorów komediowych. W filmie wystąpiło trzech członków grupy Monty Python: Chapman, Cleese i Idle; legenda komedii Peter Cook (najbardziej znany z komików "Beyond the Fringe"); aktorzy znani ze wczesnych filmów Mela Brooksa: Peter Boyle, Madeline Kahn, Kenneth Mars i wspomniany wcześniej Marty Feldman (znany także z cyklu programów "It's Marty" oraz serialu "At Last the 1948 Show"); James Mason (gwiazda hollywoodzkich produkcji "Juliusz Cezar", "Dżingis Chan"); Nigel Planer z "Young Ones"; Spike Milligan z "The Goon Show"; a także para amerykańskich komików Cheech i Chong (którzy na początku lat 80-tych zrealizowali wspólnie kilka komedii, m.in. "Up in Smoke", "Cheech and Chong: Still Smoking" i "Korsykańscy Bracia"). W tej plejadzie gwiazd komedii brakuje chyba jedynie niesamowitego Petera Sellersa (znanego z fabularnych wersji Różowej Pantery), niestety Sellers zmarł dwa lata przed realizacją filmu "Żółtobrody", a z pewnością mógłby znacznie ożywić akcję filmu i sprawić, by ta komedia była jeszcze śmieszniejsza. Oprócz niezwykłych anglo-amerykańskich komików możemy zobaczyć w bardzo krótkiej niekredytowanej roli piosenkarza i aktora Davida Bowie ("Labyrinth" wg scenariusza Terry'ego Jonesa). Autorami scenariusza "Żółtobrodego" byli Graham Chapman, Peter Cook, Bernard McKenna oraz długoletni towarzysz życia Grahama Chapmana - David Sherlock. Do filmowych ciekawostek należy fakt, że "Żółtobrody" był ostatnim filmem, w jakim wystąpił Marty Feldman, który zmarł na zawał serca wywołany przez zatrucie pokarmowe w Meksyku wkrótce po nakręceniu swych ostatnich scen do tegoż właśnie filmu. Na to, że "Żółtobrody" nie stał się wyjątkowo popularną i uznaną komedią, złożyły się trzy elementy: słaba reżyseria Mela Damskiego, mdłe i nudne odegranie roli młodego Dana przez Martina Hewitta, a także niefortunne i zupełnie chybione połączenie całkowicie rozbieżnych stylów komediowych. Tak różne style, jakimi charakteryzują się Monty Python, Cheech & Chong oraz filmy typowe dla Mela Brooksa po prostu nie współgrają ze sobą. Mimo to, w filmie "Żółtobrody" można znaleźć wiele zabawnych momentów, zaś prawdziwi fani Monty Pythona powinni zapoznać się z tą komedią, wybaczając jej pewne braki, tym bardziej, że jest to jedna z nielicznych postpythonowskich komedii, w której można ujrzeć Grahama Chapmana emanującego niezwykłą energią pythonowskiego komizmu, jakim w filmach Monty Pythona bawił nas odgrywając role Króla Artura czy Briana. To właśnie dzięki temu "Żółtobroby" stał się dość ważnym epizodem w całym postpythonowskim dorobku.

J. M. Masłowski

Ciekawostki związane z "Żółtobrodym"

   Przed rozpoczęciem produkcji, rozważano propozycje zaangażowania do filmu szerokiej gamy aktorów, między innymi Robina Williamsa, Olivii Newton-John, Adama Anta, Stinga czy Olivera Reeda. W rzeczy samej, niektórzy z tych aktorów, w tym Sting, wywierali na twórcach filmu silną presję, by wystąpić w tym filmie. Zarówno Adam Ant jak i Sting byli poważnymi kandydatami do roli Dana, syna Żółtobrodego.

   Marty Feldman, sympatyczny brytyjski aktor i utalentowany komik, zmarł w Mexico City wkrótce po nakręceniu swojej ostatniej sceny do filmu "Żółtobrody". Zmarł w ogromnych bólach na atak serca w swoim pokoju hotelowym. Graham uważał, że pomimo iż Marty był namiętnym palaczem, to upały, zanieczyszczenia i surowe warunki panujące w Mexico City przyczyniły się do pogorszenia jego stanu zdrowia. Chociaż nie przeprowadzono sekcji zwłok, Michael Mileham uważa, że śmierć Marty'ego mogła być spowodowana zatruciem pokarmowym wynikającym z użycia brudnego noża do krojenia orzechów kokosowych, które on i Marty jedli podczas pobytu na wyspie w pobliżu wybrzeży Meksyku. "Jestem zbyt stary, by umrzeć młodo i zbyt młody, by dorosnąć". Te słowa Marty Feldman powiedział dziennikarzowi, na tydzień przed śmiercią.

   W trakcie kręcenia filmu "Żółtobrody" powstał 48-minutowy dokument "Group Madness: The Making of Yellowbeard" ("Grupowe szaleństwo: Jak powstawał Żółtobrody") zrobiony z humorem jeden z lepszych filmów dokumentalnych typu "making of...". Film zawiera m.in. wywiady z aktorami, sceny z filmu "Żółtobrody" oraz sceny spoza planu filmowego, wszystkie niezwykle zabawne. Reżyser filmu dokumentalnego Michael Mileham pojawia się filmie "Żółtobrody" w niekredytowanej roli Sternika.

   Harry Nilsson, piosenkarz, autor tekstów i wieloletni przyjaciel Grahama Chapmana, specjalnie na potrzeby filmu napisał piosenkę "Czarne Żagle" (którą można usłyszeć w albumie "Pussy Cats"). Niestety, piosenka ta nie została włączona do ostatecznej wersji filmu. Jednakże inna piosenka Nilssona "Ludzie na Morzu" została wykorzystana w "Group Madness: The Making of Yellowbeard" i można usłyszeć ją podczas napisów końcowych tego dokumentalnego filmu. Piosenka poświęcana została pamięci Marty'ego Feldmana, który zmarł wkrótce po nakręceniu filmu "Żółtobrody".

   W Niemczech "Żółtobrody" wszedł do kin pod tytułem "Monty Python Auf Hoher See", który można przetłumaczyć jako "Monty Python na pełnym morzu". W Niemczech filmy Monty Pythona były niezwykle popularne, tak więc dla niemieckich dystrybutorów zmiana tytułu była najlepszym sposobem na sprzedanie filmu.

   Oryginalny pomysł "Żółtobrodego" wyszedł od Keitha Moona, perkusisty "The Who", który również był wielkim fanem Pythona i bliskim przyjacielem Grahama Chapmana. We wczesnych etapach koncepcyjnych "Żółtobrodego" zakładano włączenie Keitha do obsady, jednak zmarł on 7 września 1978 roku z powodu przedawkowania narkotyków. W rzeczy samej miał on zapewniony angaż w filmie "Żywot Briana" Monty Pythona, gdzie zagrałby w kilku scenach, do których zdjęcia miały być kręcone dziewięć dni po jego śmierci.

   Brytyjski komik Spike Milligan znany z radiowej audycji BBC "The Goon Show" (wersja TV nakręcona została w 1968 r.) oraz scenarzysta i aktor Bernard McKenna, którzy zagrali w filmie "Żółtobrody", wystąpili również w "Żywocie Briana" Monty Pythona. Spike Milligan zagrał także w komedii "Historia Świata" ("History of the World: Part 1") Mela Brooksa. Przed "Żółtobrodym" Bernard McKenna współtworzył wraz z Grahamem Chapmanem scenariusze "The Odd Job" oraz "Out of the Trees" (reż. Ian MacNaughton).

   Filmowanie "Żółtobrodego" w Meksyku było bardzo wyczerpujące. Największy problem stanowiły upały - prawie 100 stopni! [chodzi tu oczywiście o skalę Fahrenheita, a nie Celsjusza - przyp. J. M. Masłowski] Inne niedogodności związane były z surowością planów filmowych i ograniczeniami budżetu, aktorzy nie mieli w Meksyku dostępnych dogodnych toalet; tylko kilka namiotów.

   W Meksyku kostiumy z filmu "Żółtobrody" zostały na kilka tygodni skonfiskowane przez meksykańskich agentów celnych! W dodatku, Francuskie Linie Lotnicze przez pomyłkę odesłały całe partie kostiumów do Paryża. Ponieważ zdjęcia miały się rozpocząć natychmiast po wylądowaniu ekipy w Meksyku, dział odpowiedzialny za kostiumy musiał improwizować. Z pewnością był to koszmar, ponieważ nowe kostiumy, jakie trzeba było zrobić, musiały być dokładnie takie same, jak te użyte w Anglii we wcześniejszych partiach filmu!

   Prawie wszystkie sceny pokładowe (na wszystkich trzech statkach w filmie) zostały nakręcone na pokładzie statku MGM's Bounty pierwotnie zbudowanego i użytego w 1962 roku w remake'u klasycznego filmu "Bunt na Bounty" z roku 1935. Statek musiał być stale dekorowany na nowo i przemalowywany na potrzeby filmu, tak by wyglądał zarówno jak hiszpański galeon, uzbrojony statek handlowy i francuska fregata. Statek miał wbudowany generator, który robił tyle hałasu, że niektóre sceny były trudne do sfilmowania!

   Nigel Planer, który w filmie gra asystenta Erica Idle'a, Mansela, znany jest także z roli Neila z niezwykle popularnego serialu BBC "The Young Ones". Inny Python, Terry Jones pojawia się w roli pijanego wikarego w jednym z odcinków tego serialu (odcinek "Nasty" wyemitowany 29 maja 1984). Nigel Planer zagrał także krótkie role w dwóch innych filmach tworzonych przez ex-Pythonów: "Brazil" Terry'ego Gilliama i "O czym szumią wierzby" Terry'ego Jonesa.

 Czwórka aktorów występujących w "Żółtobrodym" - Peter Boyle, Madeline Kahn, Kenneth Mars i Marty Feldman - spotkała się wcześniej na planie komedii Mela Brooksa "Młody Frankenstein" ("Young Frankenstein").

   Cheech Marin i Tommy Chong (Cheech & Chong), którzy dotychczas tworzyli komedie współczesne ("Up in Smoke", "Cheech & Chong's Next Movie", "Cheech and Chong: Still Smoking"), wkrótce po udziale w filmie "Żółtobrody" nakręcili kostiumową komedię "Korsykańscy Bracia" ("Cheech & Chong's The Corsican Brothers").

   Graham Chapman oraz jego towarzysz życia i scenarzysta David Sherlock, przed rozpoczęciem produkcji filmu "Żółtobrody", prowadzili skrupulatne badania dotyczące piratów. Z ich badań wynika, że historyczni piraci używali umieszczanych we włosach i brodzie płonących lontów takich, jakich używano w pistoletach i bombardach. Ten motyw został wykorzystany także w filmie, pomimo, że umieszczenie płonących lontów w brodzie Grahama nie było dla niego zbyt komfortowe ani przyjemne z powodu dymu, który wiał mu prosto w nos!

Ciekawostki związane z "Żółtobrodym" opracowane zostały na podstawie materiałów dostępnych w serwisach: PythOnline's Daily Llama oraz IMDb

Źródła:
- Kim 'Howard' Johnson, "Life Before and After Monty Python: The Solo Flights of the Flying Circus" ("Życie przed i po Monty Pythonie: Solowe loty Latającego Cyrku"), Nowy Jork: St. Martin's Press, 1993
- wywiady z Michaelem Milehamem
- materiały prasowe o "Żółtobrodym" udostępnione przez Orion Pictures Corporation, 1983
- materiały udostępnione przez internetowy serwis filmowy IMDb

Opracowanie: J. M. Masłowski


do góry

  ©  2001-2003 Ireneusz Siwek