Święty Graal
zobacz więcej plakatów

MONTY PYTHON
I ŚWIĘTY GRAAL

Monty Python
and the Holy Grail

Reżyseria
 
Terry Gilliam i Terry Jones
 
 
Scenariusz i obsada
 
Graham Chapman
John Cleese
Terry Gilliam
Eric Idle
Terry Jones
Michael Palin
 
 
Także występują
 
Carol Cleveland
Connie Booth
Neil Innes
Rita Davies

 
 
Animacje

Terry Gilliam
 
 

Muzyka
 
Neil Innes
De Wolfe
 
 

Zdjęcia
 
Terry Bedford
 
 
Montaż
 
John Hackney
 
 
Efekty wizualne
 
Julian Doyle
 
 
Produkcja
 
Mark Forstater
Michael White
 

 
Producent wykonawczy
 
John Goldstone
 
zobacz pełną obsadę i twórców

MICHAEL WHITE PRODUCTION
 
Copyright © 1975 PYTHON (MONTY) PICTURES Ltd.

 
 
Gatunek:
 
komedia, przygodowy
 

Kraj produkcji:
 
Wielka Brytania

Data premiery:
 
14 marca 1975 roku

Czas projekcji:
 
83 minuty
 
wersja rozszerzona:
 
91 minut

Nagrody:
 
1976
- nominacja do nagrody Hugo (najlepsza prezentacja dramatyczna)
 

Tytuły alternatywne:
 
Mønti Pythøn ik den Høli Gräilen

stat4u

Oglądaj!

Nie bądź obojętny!

Edno

Ubik


   
 

Recenzje i artykuły


MONTY PYTHON I ŚWIĘTY GRAAL
 
(1975)

 

Recenzje i artykuły

 
Artur i jego drużyna
- "Machina" nr 9/1996

Przejrzana i poprawiona historia Króla Artura i Rycerzy Okrągłego Stołu
- J.M. MASŁOWSKI (2002)

O wydaniu specjalnym DVD
- IRENEUSZ SIWEK (2002)

Opis dystrybutora DVD
 
Opis Kina Nowe Horyzonty
(2015)
 

Artur i jego drużyna


Fabuła filmu osnuta jest luźno wokół legendy króla Artura, ze szczególnym uwzględnieniem wątku Świętego Graala. Obok monarchy, który - jak chcą niektórzy - dał początek późniejszemu Imperium Brytyjskiemu, rozpoznajemy w filmie galerię postaci, znanych dobrze wszystkim miłośnikom sag rycerskich: Dzielnego Robina, Cnotliwego Galahada, Lancelota z Jeziora.

Po dziś dzień nikt nie ma najmniejszego pojęcia, nie tylko czym Święty Graal właściwie jest, ale też (czymkolwiek jest) czy w ogóle istnieje, więc Pythony, w swoim klasycznym stylu, nie tracąc czasu i wdając się w niepotrzebną scholastykę, wyruszają na poszukiwanie Graala. Tak jak stoją - w szyszakach, zbrojach, przyłbicach, co jakiś czas wydając z siebie wdzięczne pa-ta-taj.

Największym problemem przy realizacji pierwszego filmu fabularnego Pythonów był bardzo ograniczony budżet. Umiejscowienie całej akcji w średniowiecznych realiach nie wchodziło w grę. Dopóki ktoś - cała ekipa przysięgała zgodnie, że nikt nie pamięta, kto - nie wpadł na pomysł, żeby drużynie  króla Artura towarzyszyli giermkowie, wydający odgłosy końskich kopyt trzymanymi oburącz orzechami kokosowymi. Genialne? Mało powiedziane.

Król Artur nie może zebrać drużyny. Nikogo nie interesuje, że jest - z bożej łaski! - królem, tylko skąd jego giermek, Patsy, wytrzasnął kokosy. Para ubogich wieśniaków manifestuje poglądy liberalne i powołując się na konstytucję, szydzi z monarchii. Pojedynek z Czarnym Rycerzem -  król Artur pozbawia uparciucha czterech kończyn, po to, by usłyszeć na koniec: Wracaj, to ci nogi poodgryzam!!! Pojawia się Lancelot i wszystkich chce zabijać. Wyrzyna w pień całe weselne zgromadzenie.

Ujęcie szturmu Lancelota na zamek jest zaprzeczeniem fizycznych praw czasoprzestrzeni. Grający niezłomnego rycerza John Cleese źle wspomina pracę nad filmem. Nie miał dość sił, by powtarzać w nieskończoność ujęcia na linie, został niemal zdmuchnięty z górskiego szczytu przez szalejący w Szkocji - gdzie powstawały zdjęcia - wiatr. Najgorsze jednak było pokonanie wiszącego Mostu Śmierci. Po kilku próbach Cleese zdecydował się powierzyć ujęcie kaskaderowi. "W całej historii Pythonów stchórzyłem tylko raz" - wyznał wstydliwie.

Po stoczeniu krwawej walki z "królikiem-mordercą", drużyna Artura staje przed ostatnią próbą. Na Moście Śmierci pada pytanie: Jaka jest stolica Asyrii? Stawką jest życie. Potem jeszcze finałowa bitwa i nadjeżdża policja.
 

"Machina" nr 9/96

inne artykuły

Przejrzana i poprawiona historia króla Artura i Rycerzy Okrągłego Stołu...


Celtycka legenda o królu Arturze i Rycerzach Okrągłego Stołu, głęboko zakorzeniona w świadomości Brytyjczyków, stanowiła inspirację dla wielu europejskich twórców na przestrzeni całych stuleci od wczesnego średniowiecza aż po czasy obecne. Nic więc dziwnego, że także brytyjska grupa Monty Python sięgnęła po ten temat.

Anglia, Roku Pańskiego 932. Legendarny Artur - król Brytów, syn Uthera Pendragona, wyrusza z Camelot w poszukiwaniu walecznych rycerzy, którzy zasiądą wraz z nim przy Okrągłym Stole. Na swej drodze spotyka mądrego Sir Bedevere'a i odtąd podróżują wspólnie. Następnie dołączają do nich Sir Lancelot zwany Dzielnym, Sir Gallahad zwany Czystym, Sir Robin Nie-Tak-Odważny-Jak-Sir-Lancelot oraz Sir odpowiednio nazwany Nie-Występujący-w-Tym-Filmie... W tym właśnie składzie rycerze wyruszają do zamku Camelot, jednak po drodze otrzymują od Boga misję odszukania Świętego Graala. Postanawiają więc się rozdzielić i poszukać tej najświętszej relikwii osobno...

"Monty Python i Święty Graal" jest pierwszym z filmów Monty Pythona, stanowiących swoistą parodię znanych legend. Legendarny wątek stanowi tu pretekst do ukazania widzom zupełnie innego oblicza wczesnego średniowiecza. Nie jest to okres wielkich bitew, mężnych rycerzy z zasadami, pięknych księżniczek, lecz ponura, zacofana i absurdalna rzeczywistość, gdzie świętą relikwią może być Święty Granat Ręczny z Antiochii, a zbierający gnój chłop o wyraźnie socjaldemokratycznych poglądach wykłóca się z aktualną władzą, czyli królem, zaś samego króla rozpoznaje się po tym, że nie jest cały obesrany. Średniowieczna Anglia widziana oczyma komików Monty Pythona ma dość niecodziennych mieszkańców. Można tam spotkać na przykład: niezwykle upartego Czarnego Rycerza, osobliwą bestię mieszkającą w jaskini, gadatliwego rycerza o trzech głowach, ekscentrycznego czarnoksiężnika, niesłychanie groźnych Rycerzy Którzy-Mówią-Ni, a także... całkiem współczesny oddział policji. Sam Artur i jego rycerze nie są pozbawieni wad - według legendy waleczni, rozważni i sprawiedliwi - w wersji Monty Pythona są tchórzliwi, nerwowi i nie grzeszą mądrością, a brak koni rekompensują wykonywaniem żałosnych podskoków, którym towarzyszy dźwięk imitujący stukot końskich kopyt.

Ciekawostką jest Specjalne Wydanie filmu. Dodano w nim wcześniej wyciętą scenę rozgrywającą się w zamku Hemoroid. Zaskakujące jest to, że scena ta została nakręcona wyłącznie po to, by ją wyciąć i wkleić w przyszłości, o czym świadczą słowa Dingo (Carol Cleveland): "Czy uważacie, że ta scena powinna być wycięta? Kiedy ją kręciliśmy, mieliśmy sporo wątpliwości. Teraz nam się podoba. Jest zdecydowanie najlepsza".

Niezwykle komiczna gra aktorska Pythonów wcielających się w wiele rozmaitych postaci oraz nietypowe poczucie humoru tworzą niepowtarzalną atmosferę tej jedynej w swoim rodzaju komedii, która sprawia, że widz naprawdę nie ma czasu się nudzić. Dodatkowym atutem filmu są humorystyczne animacje Terry'ego Gilliama, utrzymane w klimacie średniowiecznych rycin i iluminacji.

J. M. Masłowski (Julius Caligo)

inne artykuły

O wydaniu specjalnym DVD


Szczególnie polecam Wydanie Specjalne - dwupłytowe DVD produkcji Columbia Tristar Home Entertainment. Niestety nie jestem w stanie podać dystrybutora na terenie Polski, ponieważ na moim egzemplarzu dane o dystrybutorze zasłania (niezwykle skutecznie) hologram nr A4977471, informujący o tym, że niniejszy krążek DVD jest... "Legalną kasetą video" (sic!). Zapewne klejący kierował się niezmierzonym humorem Monty Pythona, pomijając sporo wolnego miejsca w prawym, górnym narożniku tylnej części okładki.

Na pierwszej płycie znajduje się właściwy film, który możemy oglądać w oryginalnej wersji językowej, węgierskiej oraz z rosyjskim lektorem. Oczywiście dół ekranu możemy okrasić napisami, również polskimi (niestety tłumaczenie nie-beksińskie). Ponadto możemy wysłuchać komentarzy, wybrać napisy przeznaczone dla ludzi, którym nie podoba się ten film, podążać za zabójczym królikiem (wolę jednak tłumaczenie "królik morderca") itp.

Na drugiej płycie jest wiele, wiele dodatków. Niestety dodatki przeznaczone są głównie dla osób, które biegle władają językiem angielskim lub tych, którym wystarczy tylko obraz. Mimo wszystko warto obejrzeć, choćby, film szkoleniowy "Do czego służą kokosy" lub napawać się fragmentami filmu z dubbingiem japońskim.
 

Ireneusz Siwek
Legnica, 10-09-2002
 
 
Na rynku Polskim ukazało się także "Nadzwyczajne Wydanie Specjalne". Do 2 płyt DVD, zawierających materiały z wydania specjalnego, dołączono także płytę CD The Album Of The Soundtrack Of The Trailer Of The Film Of Monty Python And The Holy Grail - przyp. J. M. Masłowski
 

Opis dystrybutora DVD


"Monty Python i Święty Graal" - niskobudżetowa produkcja, w której wzięli udział członkowie Pink Floyd i Led Zeppelin. We wstępie do filmu autorzy z charakterystyczną skromnością stwierdzają, iż ich obraz nie należy do arcydzieł tego pokroju co "Siedmiu samurajów", "Iwan Groźny" czy "Siódma pieczęć" (tu wmontowana jest scena z "Siódmej pieczęci" - Rycerz i Śmierć patrzą na siebie w milczeniu. Po długiej chwili Śmierć nagłym ruchem przylepia Rycerzowi do twarzy tort), jednakże jest to całkiem zabawny film - kontynuują autorzy. Jeśli widz jest intelektualnym karzełkiem, lecz lubi chichotać, to zrobił dobry wybór. A jeśli nie jest "intelektualnym karzełkiem", to znajdzie inne wartości zręcznie ukryte pod błazeńską czapką. 

Akcja filmu toczy się w roku 932. Artur, obdarzony przez panią Jeziora mieczem Excalibur i mianowany przez nią królem Brytyjczyków, namawia pięciu rycerzy: Sir Bedeverea, Sir Lancelota zwanego Odważnym, Sir Galahada zwanego Czystym, Sir Roberta Nie-Tak-Całkiem-Odważnego i Sir Nie-Pojawiającego-Się-W-Tym-Filmie, by przyłączyli się do niego i zostali Rycerzami Okrągłego Stołu. Artur pragnie dotrzeć do zamku Camelot, ale Bóg przemawia do niego z niebios i poleca mu szukać świętego Graala. Te poszukiwania stanowią właściwą treść filmu. Artur i rycerze Okrągłego Stołu - wedle legendy waleczni, rozważni i sprawiedliwi - w wersji Monty Pythona są tchórzliwi i nie grzeszą mądrością. Nie mają nawet koni, a stukot końskich kopyt imitują uderzając o siebie połówki orzecha kokosowego. Jest w Świętym Graalu wiele perełek najczystszego nonsensu. W swojej pierwotnej wersji, akcja filmu toczyła się współcześnie. Na końcu święty Graal odnajdowano w domu towarowym Harrodsa, w specjalnym dziale "Święty Graal".

Opis dystrybutora DVD
 
 

Opis Kina Nowe Horyzonty


Z okazji 40-lecia realizacji w kinach na całym świecie odbędą się pokazy odnowionej, uzupełnionej o specjalny wstęp Pythonów, wersji filmu Terry'ego Gilliama i Terry'ego Jonesa "Monty Python i Święty Graal".

Pierwszy pełnometrażowy film grupy Monty Python powstał dzięki finansowemu wsparciu muzyków z Led Zeppelin i Pink Floyd oraz Eltona Johna, a ograniczenia budżetowe sprzyjały twórczej fantazji autorów. Jest rok 932. Król Artur jeździ po wioskach, miastach i zamkach, by znaleźć dzielnych wojowników, którzy dołączą do niego i zostaną Rycerzami Okrągłego Stołu. Poszukiwania obfitują w przygody, ale w końcu Arturowi udaje się namówić pięciu rycerzy, aby mu towarzyszyli. Król pragnie dotrzeć z nimi do zamku Camelot. Niespodziewanie przemawia do niego sam Bóg i zleca mu inną misję - odszukanie świętego Graala. Podczas wyprawy kompania zmierzy się z licznymi niebezpieczeństwami, jak francuscy szydercy, rycerze, którzy mówią "Ni", latające krowy czy Krwiożerczy Królik.

Dwaj reżyserzy po krótkim okresie wchodzenia sobie w drogę podzielili funkcje: pierwszy zajął się stroną wizualną i pracą kamery, drugi pracował z aktorami. Punkt wyjścia był jednak wspólny: obaj byli wielbicielami średniowiecza, obu zależało na realistycznej oprawie, na tle której absurdalne dialogi stawały się bardziej wyraziste. Zafascynowani byli wówczas twórczością Borowczyka i Pasoliniego, co znalazło odbicie w dopracowanej, chropawej scenografii i epickiej konstrukcji filmu. Wyćwiczona w animacji papierowych figur dbałość Gilliama o detale dała się aktorom we znaki (na przykład gdy uparcie przesuwał ich w kadrze tak długo, aż refleksy na hełmach odbijały się pod właściwym kątem). Być może dlatego, stając po drugiej stronie kamery, poniósł w tym filmie śmierć aż cztery razy.
 

Opis Kina Nowe Horyzonty
zamieszczony z okazji specjalnego rocznicowego pokazu filmu
 

 


do góry

 
www.modrzew.kfubik.pl   ©  Ireneusz Siwek 2003 / Julius Caligo 2015